Pamięć o Żydach wyszogrodzkich

Pamięć o Żydach wyszogrodzkich

Przy ulicy Niepodległości w Wyszogrodzie znajduje się cmentarz żydowski założony w pierwszej połowie XIX wieku. W czasie II wojny światowej został całkowicie zdewastowany przez Niemców, którzy wykorzystali nagrobki do utwardzania dróg i budowy chodników. Po wojnie wzniesiono tu pomnik upamiętniający ofiary Holokaustu. Wyryto na nim napis: “Nawet umarłym nie dali spokoju. Ten cmentarz został zbezczeszczony przez hitlerowskich barbarzyńców w latach 1939-1945”. W pobliżu pomnika można odnaleźć pojedyncze macewy.

24 maja odbyła się uroczystość odsłonięcia tablicy upamiętniającej Żydów i Polaków, którzy na początku 1941 roku zostali deportowani z Wyszogrodu i Bodzanowa. 6 marca 1941 roku z rynku w Wyszogrodzie wywieziono 2357 Żydów. Z Bodzanowa wywieziono ok. 1300 Żydów. Był to dla nich początek drogi ku zagładzie w niemieckich obozach śmierci.

Tablica pamiątkowa została umieszczona na elewacji Muzeum Wisły Środkowej i Ziemi Wyszogrodzkiej, której kierownikiem jest historyk Zdzisław Leszczyński, w 2005 roku odznaczony Odznaczeniem “Chroniąc Pamięć”, które jest przyznawane w ramach programu honorowania Polaków zasłużonych dla ratowania dziedzictwa żydowskiego. Część ekspozycji Muzeum została poświęcona społeczności żydowskiej w Wyszogrodzie. Wśród eksponatów znajdują się m.in. kłódki wykopane podczas prac archeologicznych na cmentarzu żydowskim przy ulicy Kilińskiego, fragmenty macew oraz banjo z membraną wykonaną z fragmentu Tory. Prawdziwą perełką jest makieta synagogi w Wyszogrodzie wykonana przez Zdzisława Leszczyńskiego.