Tag: Żydzi

Beniamin Lejb Perelmuter

Beniamin Lejb Perelmuter

22 marca przypada 125. rocznica urodzin Beniamina Perelmutera (1898-1952) Beniamin (Beniamin Lejb) Perelmuter urodził się 22 marca 1898 roku jako syn pochodzącego z Łucka (gubernia wołyńska) kupca Majera i Liwci z Konów. Przyszedł na świat w domu spadkobierców Hersza Domba pod numerem 31 przy ulicy […]

Wesprzyj piąty rok działalności JewishPlock.eu!

Wesprzyj piąty rok działalności JewishPlock.eu!

JewishPlock.eu wkracza w swój piąty rok działalności! Albumy rodzinne, biogramy, informacje na temat miejsc związanych ze społecznością żydowską miasta Płocka – materiały te na bieżąco opracowujemy i uzupełniamy, a treściom publikowanym na stronie towarzyszą często rozległe badania historyczne i kwerendy. Znajdziecie też tam filmy, wystawy […]

10 lat temu powstało Muzeum Żydów Mazowieckich

10 lat temu powstało Muzeum Żydów Mazowieckich

W 1998 roku miasto Płock nabyło od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie budynek dawnej bożnicy przy ulicy Józefa Kwiatka 7. Miasto planowało umieszczenie w budynku małego muzeum poświęconego płockim Żydom, ale również oddanie tej przestrzeni Płockiej Galerii Sztuki. Na początku 1999 roku ówczesna dyrektor PGS – Bożena Śliwińska, obejrzała zrujnowany i opuszczony budynek przy ulicy Kwiatka. Przestronna i wysoka sala bożnicy, po zaadaptowaniu do działalności wystawienniczej, dawała perspektywę prezentowania wystaw, których do tej pory w Płocku nie można było organizować – wystaw współczesnej, przestrzennej tkaniny, rzeźby czy monumentalnego malarstwa. Dawała również możliwość organizowania wystaw monograficznych artystów o wielkim dorobku twórczym, wystaw problemowych i zbiorowych, a także ogólnopolskich i międzynarodowych imprez plastycznych.

Rada Miasta Płocka uchwałą nr 752/XXXVI/01 z dnia 23 stycznia 2001 roku przeznaczyła budynek bożnicy przy ulicy Kwiatka 7 na przyszłą siedzibę Płockiej Galerii Sztuki. W tym samym roku została przeprowadzona ekspertyza techniczna obiektu i badania historyczno-naukowe jako materiały pomocnicze do projektu. W grudniu został rozstrzygnięty przetarg na wykonawcę, którym został MAPRO. W 2002 roku przyszła siedziba Płockiej Galerii Sztuki została ujęta w planie inwestycyjnym miasta. W tym samym czasie trwały prace projektowe. Ustalono, że inwestorem prac budowlanych będzie Urząd Miasta Płocka. Koncepcja przeniesienia siedziby Płockiej Galerii Sztuki do budynku dawnej bożnicy została jednak ostatecznie odrzucona przez ówczesnego prezydenta Mirosława Milewskiego, który swą decyzję argumentował tym, że miasta nie stać na zainwestowanie w nową galerię. Bożnica przy ulicy Kwiatka została wystawiona przez miasto na sprzedaż.

W 2005 roku powstało Stowarzyszenie Synagoga Płocka, które skupiało ludzi kultury oraz przedsiębiorców – osób niezwiązanych z polityką. Grupa społeczników postanowiła nabyć budynek przy ulicy Kwiatka 7, odremontować go i powołać do życia Muzeum Żydów Mazowieckich. Stowarzyszenie przygotowało projekt renowacji, pozyskało wsparcie sponsorów i zdobyło dofinansowanie z Unii Europejskiej (7,7 mln zł z całkowitego kosztu inwestycji 9 mln zł).

Dzięki zaangażowaniu i pracy m.in. Romana Góralskiego, Jerzego Janiaka, Konrada Jaskóły, Hanny Witt-Paszty, ks. prof. Ireneusza Mroczkowskiego, prof. Janusza Zielińskiego, prof. Bogdana Grzelońskiego, Zofii Celińskiej, Anny i Wiktora Bramskich oraz Marka Mokrowieckiego, 14 marca 2013 roku rozpoczęło swoją działalność Muzeum Żydów Mazowieckich (placówka jest oddziałem Muzeum Mazowieckiego w Płocku zaś jej działalność finansowana jest ze środków Miasta Płock oraz Samorządu Województwa Mazowieckiego).

W ten sposób spełniło się marzenie Izraela Gerszona Bursztyna – prezesa zarządu Komitetu Żydowskiego w Płocku, który po II wojnie światowej podejmował bezskuteczne próby utworzenia z ocalałego budynku Wielkiej Synagogi (dziś już nieistniejącej) pomnika-mauzoleum.

O historii bożnicy przy Kwiatka 7 przeczytacie także tu (link).

 

Symcha Guterman, Edward Flatau i Nachum Sokołow: nasze propozycje patronów płockich ulic

Symcha Guterman, Edward Flatau i Nachum Sokołow: nasze propozycje patronów płockich ulic

Na początku sierpnia 2022 roku zwróciliśmy się z pismem do Przewodniczącego Rady Miasta Płocka pana Artura Jaroszewskiego w sprawie upamiętnienia trzech płocczan żydowskiego pochodzenia – Symchy Gutermana, Edwarda Flataua i Nachuma Sokołowa, przy nadawaniu nazw nowo tworzonym ulicom miasta Płocka. Treść naszego pisma brzmiała: Szanowny […]

82. rocznica deportacji Żydów z płockiego getta

82. rocznica deportacji Żydów z płockiego getta

1 marca 2020 roku Fundacja Nobiscum, dzięki uprzejmości Susan Keller Mouckley, Sandry Brygart Rodriguez oraz Arieh Bomzona, zaprezentowała film nagrany latem 1937 roku w Płocku przez Hermana i Nortona Kellerów. Premiera filmu miała miejsce w związku ze zorganizowanymi przez fundację obchodami 79. rocznicy deportacji Żydów […]

Światło Pamięci w płockich oknach. Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

Światło Pamięci w płockich oknach. Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu

27 stycznia, w rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. W tym dniu szczególnie pamiętamy o żydowskich mieszkańcach naszego miasta, którzy zginęli w płockim getcie, w Imielnicy, w obozie przejściowym w Działdowie, w getcie warszawskim, w obozie Auschwitz, w Treblince…

Jak co roku, Fundacja Shalom zaprasza na obchody dnia pamięci poświęconego ofiarom pochodzenia żydowskiego, pomordowanym w czasie II wojny światowej przez nazistowskie Niemcy, które odbędą się o godz. 13:00 pod Pomnikiem Bohaterów Getta w Warszawie.

Tego dnia ma również miejsce akcja “Światło pamięci”, podczas której o godz. 18:00 w oknie swojego domu można zapalić świecę dla pomordowanych. Zachęcamy Was do udziału w akcji i zapalenia Światła także w płockich oknach.

Ada Holtzman

Ada Holtzman

Ada Holtzman (1951-2016) była córką Meira Holtzmana (1914-1998) i Rywci (Rywki) z Gostyńskich (1914-1969). Jej dziadek – Eliahu Holtzman (1866-1923) był żonaty z Raszą z domu Złotnik (1870-1937), która pochodziła ze znanej rodziny rabinackiej. Jej bratem był płocki rabin Jona Mordechaj Złotnik. Latem 1939 roku, […]

Książka “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” dostępna od 14 listopada

Książka “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” dostępna od 14 listopada

14 listopada 2022 roku to data premiery najnowszej publikacji wydanej przez Fundację Nobiscum – książki “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” autorstwa Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej. Licząca 340 stron publikacja stanowi prezentację wybranych inicjatyw podejmowanych przez płockich Żydów od XIX wieku do czasów powojennych, a […]

Fiszel Gerszon Nordenberg

Fiszel Gerszon Nordenberg

Fiszel Gerszon Nordenberg urodził się 1 listopada 1895 roku, w rodzinie kupca Daniela Dawida Nordenberga i Hindy Michli Fliderblum, w domu pod numerem 41 przy dawnej ulicy Szerokiej.

Swojego dziadka wspomina Neil Bass:

5 sierpnia 1917 roku, po włączeniu się Stanów Zjednoczonych do I wojny światowej, narodziła się 82. Dywizja Powietrznodesantowa. Niedawny imigrant z Płocka, mój dziadek, Philip Nordenberg, był jednym z dumnych członków założycieli tego budzącego podziw oddziału armii amerykańskiej, znanej wówczas jako 82. Dywizja Piechoty. Zdjęcia przedstawiają dziadka Phila trenującego ze swoim pułkiem w Camp Gordon w stanie Georgia w grudniu 1917 roku.

Dziadek Phil został wysłany do Francji w maju 1918 i walczył dzielnie dla Kompanii D 328. pułku piechoty 164. brygady piechoty w dwóch z najważniejszych bitew I wojny światowej: pod St. Mihiel, niedaleko Norroy we Francji we wrześniu 1918; i ofensywie Meuse-Argonne (29 września – 2 listopada 1918). 6 października 1918 r. 328. pułk piechoty zdobył wzgórze 223 z rąk Niemców podczas bitwy Meuse-Argonne, gdzie decydujące zwycięstwo doprowadziło do zawieszenia broni 11 listopada 1918 r. i zakończenia Wielkiej Wojny.

Wystawa online “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia”

Wystawa online “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia”

Wystawa online “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” jest już dostępna: https://jewishplock.eu/rachmonim-bnei-rachmonim/ Organizator wystawy:     Partnerem wystawy jest Archiwum Państwowe w Płocku. Wystawa została wpisana w program Europejskich Dni Kultury Żydowskiej: https://jewisheritage.org/event/rachmonim-bnei-rachmonim-the-charity-and-philanthropy-of-plock-jews


error: