1 marca 2020 roku Fundacja Nobiscum, dzięki uprzejmości Susan Keller Mouckley, Sandry Brygart Rodriguez oraz Arieh Bomzona, zaprezentowała film nagrany latem 1937 roku w Płocku przez Hermana i Nortona Kellerów. Premiera filmu miała miejsce w związku ze zorganizowanymi przez fundację obchodami 79. rocznicy deportacji Żydów […]
27 stycznia, w rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. W tym dniu szczególnie pamiętamy o żydowskich mieszkańcach naszego miasta, którzy zginęli w płockim getcie, w Imielnicy, w obozie przejściowym w Działdowie, w getcie warszawskim, w obozie Auschwitz, w Treblince… Jak […]
Ada Holtzman (1951-2016) była córką Meira Holtzmana (1914-1998) i Rywci (Rywki) z Gostyńskich (1914-1969). Jej dziadek – Eliahu Holtzman (1866-1923) był żonaty z Raszą z domu Złotnik (1870-1937), która pochodziła ze znanej rodziny rabinackiej. Jej bratem był płocki rabin Jona Mordechaj Złotnik. Latem 1939 roku, tuż przed wybuchem II wojny światowej, Meir i Rywka Holtzmanowie wyemigrowali do Palestyny. Meir Holtzman był gorliwym socjalistą, syjonistą, przywódcą ruchu Haszomer Hatzair oraz założycielem kibucu Evron w Izraelu, w pobliżu granicy libańskiej. Ada urodziła się pod koniec 1951 roku w Naharii. W 1978 roku ukończyła Uniwersytet w Tel Awiwie, gdzie studiowała ekonomię i nauki społeczne. Pracowała jako analityczka i programistka dla Alitalia, włoskich światowych linii lotniczych.
Ada Holtzman poświęciła swoje życie przywracaniu pamięci i dziedzictwa gąbińskich Żydów, ale także wielu społeczności żydowskich w innych przedwojennych miastach Polski, w tym również Płocka. Stworzona przez nią strona internetowa “Zchor” czyli “Pamięć” stanowi zbiór wielu informacji przydatnych dla osób poszukujących informacji o życiu i historii polskich Żydów.
Ada Holtzman była niestrudzenie zaangażowana w żydowską genealogię, pamięć o Holokauście i wskrzeszanie historii rodzinnego miasta Meira Holtzmana i Rywki z Gostyńskich. Była opiekunką Beit Gombin w Tel Awiwie, skrupulatnie dbała o pamiątkowy mur złożony z tablic z nazwiskami Gombinerów, którzy zginęli w Shoah. Nigdy nie przestawała powtarzać: „Pamiętamy!” i „Nigdy nie zapomnij!”.
Zmarła 29 września 2016 roku. Została pochowana w kibucu Evron.
14 listopada 2022 roku to data premiery najnowszej publikacji wydanej przez Fundację Nobiscum – książki “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” autorstwa Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej. Licząca 340 stron publikacja stanowi prezentację wybranych inicjatyw podejmowanych przez płockich Żydów od XIX wieku do czasów powojennych, a […]
Fiszel Gerszon Nordenberg urodził się 1 listopada 1895 roku, w rodzinie kupca Daniela Dawida Nordenberga i Hindy Michli Fliderblum, w domu pod numerem 41 przy dawnej ulicy Szerokiej. Swojego dziadka wspomina Neil Bass: 5 sierpnia 1917 roku, po włączeniu się Stanów Zjednoczonych do I wojny […]
Wystawa online “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” jest już dostępna:
https://jewishplock.eu/rachmonim-bnei-rachmonim/
Organizator wystawy:
Partnerem wystawy jest Archiwum Państwowe w Płocku.
Wystawa została wpisana w program Europejskich Dni Kultury Żydowskiej:
https://jewisheritage.org/event/rachmonim-bnei-rachmonim-the-charity-and-philanthropy-of-plock-jews
Znany przedwojenny aktor kabaretowy, monologista, parodysta, autor tekstów piosenek i skeczy oraz piosenkarz, urodził się w 1904 roku w Płocku jako Wolf Nożyca w rodzinie kupca Icka i Tauby Ruchli z domu Frydman. Nożycowie mieszkali przy Starym Rynku, w kamienicy pod numerem 21 (ostatnim znanym przedwojennym […]
2 sierpnia 2022 r. przypada 79. rocznica wybuchu powstania w Treblince. Marian Płatkiewicz wspominał: “Płocczanie byli filarem w powstaniu. Motek Perelgryc, płocczanin, mechanik rowerowy. Pracował w Treblince jako blacharz i mechanik rowerowy. On i kolega Łyk z Nowego Dworu oraz Budnik z bratem, podrobili klucz […]
W związku z tegorocznymi Europejskimi Dniami Kultury Żydowskiej, Fundacja Nobiscum zaprasza na wystawę online zatytułowaną “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia”. Wystawa w języku polskim i angielskim dostępna będzie poprzez stronę JewishPlock.eu od 4 września 2022 r.
Społecznikostwo płocczan ma długą tradycję. Ważną częścią jego historii jest działalność na tym polu płockich Żydów, którzy współtworzyli historię naszego miasta przez ponad 700 lat. Żydzi zamieszkujący nasze miasto prowadzili różnego rodzaju działania dobroczynne i filantropijne: dawali ubogim członkom gminy jałmużnę, zakładali bractwa zajmujące się działalnością charytatywną, edukacją, odwiedzaniem chorych i organizacją pogrzebów. Z inicjatywy ludzi o wielkich sercach i umysłach powstawały takie instytucje jak szpital żydowski im. Izaaka Fogla, przytułek dla starców i kalek, sierociniec, tanie kuchnie czy kasy pożyczkowe. Z myślą o najuboższych dzieciach i sierotach przedstawiciele płockiej społeczności żydowskiej utworzyli i utrzymywali szkołę religijną Talmud-Tora. W 1902 roku swoją działalność rozpoczęło Żydowskie Towarzystwo Dobroczynności, którego celem było dostarczanie środków dla polepszenia bytu materialnego i moralnego, dostarczanie odzieży, żywności, wsparć pieniężnych, zajęcia lub służby, zaopatrywanie ubogich w środki lekarskie, umieszczanie ich w szpitalach, przytułkach, zakładanie tanich kuchni, herbaciarni, domów zarobkowych, ambulatoriów, domów noclegowych i przytułków. Wśród zamożnych rodzin żydowskich w Płocku nie było takich, które nie świadczyłyby pomocy potrzebującym członkom gminy. W działalność społeczną angażowali się lekarze, kupcy, bankierzy, nauczyciele, rabini, przemysłowcy, prawnicy, wspierani przez rzesze bezimiennych dziś społeczników.
Na podkreślenie zasługuje zaangażowanie w działania dobroczynne i filantropijne kobiet, podejmujących różne inicjatywy dla poprawy losu niezamożnej ludności Płocka. Choć ich działalność przez długi czas pozostawała w cieniu aktywności mężczyzn, odgrywały one istotną rolę m.in. niosąc pomoc położnicom, pielęgnując chorych, zbierając fundusze na pożyczki bezprocentowe i datki dla najuboższych, zakładając tanie kuchnie i ochronki.
Na wystawę złożą się m.in. dokumenty ze zbiorów Archiwum Państwowego w Płocku. Wystawa będzie stanowić prezentację wybranych inicjatyw podejmowanych przez płockich Żydów od 2. połowy XIX wieku, a także postaci żydowskich dobroczyńców, filantropów, ludzi niepospolitych, bezinteresownie działających dla dobra swojej społeczności. W roku 2022, w którym przypada 150. rocznica powstania jednej z najważniejszych inicjatyw płockich Żydów – szpitala żydowskiego im. Izaaka Fogla, a także 120. rocznica rozpoczęcia działalności przez Żydowskie Towarzystwo Dobroczynności, warto przypomnieć współczesnym mieszkańcom naszego miasta sylwetki żydowskich aktywistów, których działania mogą być nadal inspirujące dla wszystkich, którym bliski jest etos społecznikostwa.
Partnerem wystawy jest Archiwum Państwowe w Płocku.
Wystawa została wpisana w program Europejskich Dni Kultury Żydowskiej:
https://jewisheritage.org/event/rachmonim-bnei-rachmonim-the-charity-and-philanthropy-of-plock-jews
Kamienica w stylu renesansowym przy ulicy Kolegialnej 9 została wzniesiona w latach 1885-1886 przez Annę z Heymanów Flatau (1838-1898) i jej męża Ludwika (1829-1890) – kupca zbożowego, przemysłowca i właściciela kantoru bankierskiego. Zarówno Anna, jak i Ludwik byli znanymi w Płocku filantropami m.in. fundatorami budynku […]
