W 1998 roku miasto Płock nabyło od Gminy Wyznaniowej Żydowskiej w Warszawie budynek dawnej bożnicy przy ulicy Józefa Kwiatka 7. Miasto planowało umieszczenie w budynku małego muzeum poświęconego płockim Żydom, ale również oddanie tej przestrzeni Płockiej Galerii Sztuki. Na początku 1999 roku ówczesna dyrektor PGS […]
Na początku sierpnia 2022 roku zwróciliśmy się z pismem do Przewodniczącego Rady Miasta Płocka pana Artura Jaroszewskiego w sprawie upamiętnienia trzech płocczan żydowskiego pochodzenia – Symchy Gutermana, Edwarda Flataua i Nachuma Sokołowa, przy nadawaniu nazw nowo tworzonym ulicom miasta Płocka. Treść naszego pisma brzmiała: Szanowny […]
1 marca 2020 roku Fundacja Nobiscum, dzięki uprzejmości Susan Keller Mouckley, Sandry Brygart Rodriguez oraz Arieh Bomzona, zaprezentowała film nagrany latem 1937 roku w Płocku przez Hermana i Nortona Kellerów. Premiera filmu miała miejsce w związku ze zorganizowanymi przez fundację obchodami 79. rocznicy deportacji Żydów z płockiego getta. W tym roku, w związku z 82. rocznicą deportacji, zaprezentujemy kolejną część filmu, również nagranego w lipcu 1937 roku, dotychczas niepublikowaną, w której Herman i Norton Kellerowie uwiecznili swoją podróż do Płocka, w tym ulice naszego miasta – Józefa Kwiatka, Kolegialną i Bielską oraz ich mieszkańców.
Na premierę filmu “Podróż do Płocka” zapraszamy 17 lutego o godzinie 18.00 do Domu Darmstadt (Stary Rynek 8). Tego dnia będzie miała również miejsce prezentacja projektu “Mała księga imion”. Projekt jest dedykowany dzieciom płockiego getta, jest zarazem próbą wydobycia z niepamięci imion najmłodszych ofiar terroru okupanta niemieckiego w czasie II wojny światowej. Brutalnie pozbawione dzieciństwa, odarte z poczucia bezpieczeństwa, siłą wyrwane z własnych domów, stały się, jak wspominał po latach Kuba Guterman, „wspólnikiem paraliżującego strachu i przygnębiającej troski o jutro”. Dzieci stały się bezbronnymi ofiarami oraz świadkami wszechobecnego głodu, chorób i śmierci. Zimą 1941 roku, podczas likwidacji płockiego getta, niektóre z nich, w tym niemowlęta, zostały bestialsko zamordowane. Dzieci ginęły w obozie przejściowym w Działdowie, w warszawskim getcie, w Treblince, w Auschwitz. Projekt jest wynikiem kwerendy przeprowadzonej w zasobie archiwalnym Archiwum Państwowego w Płocku. Na podstawie materiałów źródłowych udało nam się ustalić imiona 1680 dzieci, które znalazły się w ponad 6-tysięcznej grupie więźniów płockiego getta, istniejącego od września 1940 roku do początku marca 1941 roku. Inspiracją projektu fundacji jest nieoceniona praca Dariusza Popieli oraz jego wyjątkowy projekt „Ludzie, nie liczby”, w ramach którego upamiętnia żydowskie społeczności swojego rodzinnego regionu.
1 marca o godzinie 16.00 zachęcamy płocczan do wspólnego z nami uroczystego odczytania imion 1680 najmłodszych więźniów płockiego getta, na cmentarzu żydowskim przy ulicy Mickiewicza. Podczas spotkania złożymy symboliczne kamyki, które są tradycyjną żydowską formą upamiętnienia, na pomniku ofiar Holokaustu.
Wydarzenia upamiętniające 82. rocznicę deportacji Żydów z płockiego getta organizuje Fundacja Nobiscum dzięki środkom własnym i wsparciu darczyńców.
27 stycznia, w rocznicę wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau, obchodzimy Międzynarodowy Dzień Pamięci o Ofiarach Holokaustu. W tym dniu szczególnie pamiętamy o żydowskich mieszkańcach naszego miasta, którzy zginęli w płockim getcie, w Imielnicy, w obozie przejściowym w Działdowie, w getcie warszawskim, w obozie Auschwitz, w Treblince… Jak […]
Ada Holtzman (1951-2016) była córką Meira Holtzmana (1914-1998) i Rywci (Rywki) z Gostyńskich (1914-1969). Jej dziadek – Eliahu Holtzman (1866-1923) był żonaty z Raszą z domu Złotnik (1870-1937), która pochodziła ze znanej rodziny rabinackiej. Jej bratem był płocki rabin Jona Mordechaj Złotnik. Latem 1939 roku, […]
14 listopada 2022 roku to data premiery najnowszej publikacji wydanej przez Fundację Nobiscum – książki “Rachmonim bnei rachmonim. Płoccy Żydzi, dobroczynność i filantropia” autorstwa Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej.
Licząca 340 stron publikacja stanowi prezentację wybranych inicjatyw podejmowanych przez płockich Żydów od XIX wieku do czasów powojennych, a także postaci żydowskich dobroczyńców, filantropów, ludzi niepospolitych, bezinteresownie działających dla dobra swojej społeczności. Podstawę źródłową książki stanowią archiwalia przechowywane w zasobie Archiwum Państwowego w Płocku, w tym Akta miasta Płocka, Akta stanu cywilnego wyznania mojżeszowego gminy wyznaniowej Płock oraz zespół archiwalny Rada Opieki Społecznej Guberni Płockiej. Uzupełnieniem archiwaliów jest prasa, w tym tygodnik “Izraelita” wydawany w latach 1866-1912 w Warszawie.
Książka została wydana w związku z przypadającą w 2022 roku 150. rocznicą powstania Szpitala Żydowskiego im. Izaaka Fogla oraz 120. rocznicą rozpoczęcia działalności przez Żydowskie Towarzystwo Dobroczynności. Publikacją tą chcemy przypomnieć współczesnym mieszkańcom naszego miasta sylwetki żydowskich aktywistów, których działania mogą być nadal inspirujące dla wszystkich, którym bliski jest etos społecznikostwa. Jest to zarazem kolejna książka fundacji, będąca próbą przywrócenia pamięci o społeczności żydowskiej Płocka, której dzieje sięgają 1237 roku.
Książka została wydana dzięki środkom własnym Fundacji Nobiscum i wsparciu naszych darczyńców – Arie Fuksa oraz Michaela Fuksa – w pierwszym, limitowanym nakładzie 100 sztuk. Dostępna będzie w cenie 45 zł począwszy od 14 listopada w siedzibie Płockiej Lokalnej Organizacji Turystycznej (Dom Darmstadt, Stary Rynek 8) oraz wysyłkowo – bezpośrednio w Fundacji Nobiscum (kontakt w sprawie wysyłkowej sprzedaży książki: info@fundacjanobiscum.eu)
Fiszel Gerszon Nordenberg urodził się 1 listopada 1895 roku, w rodzinie kupca Daniela Dawida Nordenberga i Hindy Michli Fliderblum, w domu pod numerem 41 przy dawnej ulicy Szerokiej. Swojego dziadka wspomina Neil Bass: 5 sierpnia 1917 roku, po włączeniu się Stanów Zjednoczonych do I wojny […]
Znany przedwojenny aktor kabaretowy, monologista, parodysta, autor tekstów piosenek i skeczy oraz piosenkarz, urodził się w 1904 roku w Płocku jako Wolf Nożyca w rodzinie kupca Icka i Tauby Ruchli z domu Frydman. Nożycowie mieszkali przy Starym Rynku, w kamienicy pod numerem 21 (ostatnim znanym przedwojennym […]
Fundacja Nobiscum zaprasza na premierę drugiej edycji przewodnika „Śladami płockich Żydów” autorstwa Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej, który dostępny będzie od 28 sierpnia dzięki dofinansowaniu Miasta Płock.
Pierwsze wydanie przewodnika „Śladami płockich Żydów” ukazało się w 2019 roku, również dzięki dofinansowaniu Miasta Płocka. Liczący 500 sztuk nakład wyczerpał się wtedy w rekordowym tempie. Publikacja Gabrieli Nowak-Dąbrowskiej uświadomiła nam jak ważne jest przedstawienie historii płockiej społeczności żydowskiej przez pryzmat miejsc i postaci w przystępnej formie przewodnika. O publikację pytali płocczanie, a także osoby z całego świata, w tym duże grono potomków płockich Żydów. W tym roku publikujemy zatem drugą edycję książki – znacząco rozszerzoną, zawierającą nowe, ustalone w ciągu kilkuletniej pracy Autorki informacje, a także wykonane specjalnie dla tego wydawnictwa fotografie oraz kody QR, pod którymi kryją się dodatkowe treści wideo, informacje i grafiki.
Społeczność żydowska, współtworząca historię Płocka przez ponad 700 lat, pozostawiła po sobie wiele obiektów obecnych w przestrzeni miasta do dziś, choć nie zawsze tak czytelnie powiązanych ze swoją przeszłością, jak budynki małej synagogi czy mykwy. Znajdziemy je w obrębie dawnej dzielnicy żydowskiej, obejmującej ulicę Szeroką (dzisiejsza ulica Kwiatka), Więzienną (Sienkiewicza), Ostatnią, Jerozolimską, Synagogalną, Bielską, Tylną i Niecałą, ale także przy najbardziej reprezentacyjnych ulicach miasta – Tumskiej, Grodzkiej oraz przy Starym Rynku. To tu znajdowały się domy, siedziby organizacji, sklepy, zakłady rzemieślnicze i przedsiębiorstwa płockich Żydów. W niniejszej publikacji takich miejsc jest ponad 50, co wybitnie świadczy o wkładzie w rozwój miasta wniesionym przez jego społeczność żydowską.
Dwujęzyczny, polsko-angielski przewodnik będzie dostępny nieodpłatnie w siedzibie Płockiej Lokalnej Organizacji Turystycznej (Stary Rynek 8) począwszy od niedzieli, 28 sierpnia 2022 r.
2 sierpnia 2022 r. przypada 79. rocznica wybuchu powstania w Treblince. Marian Płatkiewicz wspominał: “Płocczanie byli filarem w powstaniu. Motek Perelgryc, płocczanin, mechanik rowerowy. Pracował w Treblince jako blacharz i mechanik rowerowy. On i kolega Łyk z Nowego Dworu oraz Budnik z bratem, podrobili klucz […]
