Gustaw (Gecel) Cyprys (1906-?) – lekarz okulista. Syn Józefa Chaima i Sury z Foglów. Medycynę studiował we Francji na Uniwersytecie w Montpellier. W latach 30. XX wieku pracował w Żydowskim Szpitalu Zakaźnym na Czystem w Warszawie. Zamordowany przez Niemców podczas II wojny światowej.
Doktor Matias (Mateusz) Marienstras (Mariański) urodził się 22 września 1900 roku w Płocku. Był synem Moszka (Mikołaja) i Marii z domu Krykus. Miał dwóch braci – Wilhelma, który także był lekarzem, Maksymiliana – z zawodu aptekarza, oraz siostrę Franciszkę (po mężu Sztabholc). Bracia studiowali w […]
21 lutego, w 80. rocznicę pierwszej deportacji Żydów z płockiego getta, ukazał się album Dalet płockiego trio Schröttersburg. Zarówno data premiery jak i tytuł płyty nie są przypadkowe – jak mówi Michał, basista i wokalista grupy: Zespół chciał o tym przypomnieć, a także zadedykować album wszystkim ofiarom tego wydarzenia. Warto wspomnieć też, że płyta ta w dużej mierze inspirowana jest Kabałą, jej symboliką i znaczeniem.
Prócz wspomnianych inspiracji, na płycie nie znajdziecie jednak bezpośrednich i dosłownych odwołań do kultury czy muzyki żydowskiej. Schröttersburg robi konsekwentnie swoje, podążając zimnofalową drogą, na bazie której muzycy zbudowali swój własny język. Język, który wyjątkowo trafnie posłużył także do oddania hołdu płockiej społeczności żydowskiej, bo w muzyce tej nie brakuje energii i motoryki będących przekaźnikiem emocji, złości, niezgody.
Warto dodać, że fragmenty dwóch utworów z płyty Dalet znalazły się także na ścieżce dźwiękowej filmu “W otchłań cieni” stworzonego przez Fundację Nobiscum w ramach obchodów 80. rocznicy likwidacji płockiego getta.
Album ukazał się na CD i kasecie, planowane jest także wydanie winylowe. Więcej informacji na temat zakupu znajdziecie m.in. na Bandacampie i Facebooku zespołu.
Matias Marienstras (Mateusz Mariański) (1900-1957) – lekarz. Urodził się 22 września w Płocku. Był synem pochodzącego z Warszawy kupca Moszka i Sury z domu Krykus. Miał dwóch braci – Wilhelma, który z zawodu był lekarzem i Maksymiliana – aptekarza, oraz siostrę Franciszkę (po mężu Sztabholc). […]
Płoccy Żydzi, prócz tworzenia własnych organizacji społecznych, brali czynny udział w aktywności wielu innych funkcjonujących w przestrzeni miasta. Przykładem może być Płockie Towarzystwo Lekarskie, w którym udzielali się płoccy medycy żydowskiego pochodzenia, związani m.in. ze szpitalem im. Izaaka Fogla. Drugi od lewej strony stoi doktor […]
Chaim Mendel vel Mieczysław Themerson (1871–1930) – płocki lekarz medycyny, literat i publicysta przyszedł na świat 8 października 1871 roku, jako syn tokarza Rubina i Chai Tauby Themersonów. Chaim Mendel ukończył płockie Gimnazjum Gubernialne, a następnie Wydział Lekarski Uniwersytetu Warszawskiego. Po ukończeniu studiów prowadził prywatną praktykę lekarską przy ulicy Grodzkiej. Żoną Chaima Mendla była Sara Liba vel Salomea z domu Smulewicz (ur. 1879), z którą miał troje dzieci: córkę Irenę (ur. 1904) oraz synów Stefana (1910–1988), późniejszego wybitnego pisarza, publicystę i filmowca oraz Romana (1900–1929), lekarza. W 1914 roku Chaim Mendel został zmobilizowany do armii carskiej – pełnił obowiązki lekarza wojskowego w Wielkich Łukach.W 1919 roku powrócił z rodziną do Płocka. Themersonowie zamieszkali przy ulicy Grodzkiej pod numerem 5. Tu też Chaim Mendel prowadził gabinet jako specjalista chorób wewnętrznych. Był zarazem lekarzem Powiatowej Kasy Chorych.
Pasją Chaima Mendla vel Mieczysława Themersona była literatura: publikował artykuły medyczne i drobne utwory literackie w takich czasopismach, jak: „Ginekologia”, „Zdrowie”, „Goniec Poranny”, „Kurier Codzienny”, „Tygodnik Ilustrowany”, „Rozmaitości Literackie i Naukowe” oraz „Izraelita”. Był autorem utworów dramatycznych „Tajemnica”, „Trucizna”, „Pleśń” i „Na fali” (wystawiony w Płocku w 1903 roku), a także powieści „Szpieg” i „Bunt krwi”. Themerson był zarazem działaczem społecznym – współzałożycielem Towarzystwa Opieki Bezpłatnej nad Biednymi Chorymi Żydami. Należał do Towarzystwa Naukowego Płockiego, Płockiego Towarzystwa Wioślarskiego oraz Polskiej Prasy Postępowej.
Paweł Goldstein (1884-1942) – wybitny chirurg, uczony, jeden z pionierów neurochirurgii w Polsce, urodził się w 1884 roku w rodzinie Kalmana Kopela i Temry z Taców. Jego rodzina mieszkała przy ówczesnej ulicy Więziennej 10 (obecnie Sienkiewicza 30) w kamienicy Marii Obniskiej. Paweł Goldstein był uczniem […]
W roku 2021 przypada 80. rocznica likwidacji płockiego getta. Pierwsza deportacja płockich Żydów miała miejsce 21 lutego 1941 roku, ostatnia – 1 marca tego roku. Chcąc upamiętnić te dni, kiedy ok. 10 tysięcy Żydów zostało wywiezionych przez Niemców do obozów pracy i zagłady, Fundacja Nobiscum […]
Józef Majer Kunig (1857-1930) – syn Szyi Lejzera i Ryfki z Majorkiewiczów. Absolwent Gimnazjum Gubernialnego w Płocku i Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego. Wieloletni dyrektor szpitala żydowskiego im. Izaaka Fogla. Był znanym w Płocku społecznikiem: w czasie I wojny światowej działał w Komitecie Niesienia Pomocy Żydom w Płocku, w latach 20. XX wieku – w Żydowskim Towarzystwie Dobroczynności. Był także prezesem Stowarzyszenia Hazomir.
W 1832 roku w Płocku w rodzinie lekarza Filipa Lubelskiego i Wilhelminy z Frankensteinów przyszedł na świat Wilhelm Szymon Lubelski – przyszły lekarz psychiatra, zarazem działacz społeczny, ulubieniec warszawiaków, ceniony za swoją wszechstronną wiedzę, poczucie humoru i erudycję. Wilhelm ukończył gimnazjum w Piotrkowie Trybunalskim, następnie […]
